Płudy

W Płudach, na wydmowym wzgórzu, w początku XXw. powstał projekt budowy kościoła w stylu neogotyku nadwiślańskiego. Grunta podarował rejent Hipoteki Warszawskiej Pan Krzysztof Kiersnowski. Projekt opracował architekt Wacław Wędrowski. Świątynię poświęcił ks. Leopold Łyszkowski 8 września 1913 roku. W ciężkich czasach powojennych powołano parafię i kościół pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny. Parafia została erygowana w 1949r. przez Kard. Stefana Wyszyńskiego.

http://www.parafiannmp.pl/p/historia-parafii.html

Białołęka Dworska – przy torach kolej KM zwraca uwagę duża kapliczka z figurą Matki Bożej. Prawdopodobnie powstała w początku XXw.

Wszystkie zdjęcia wykonałem aparatem cyfrowym #Panasonic TZ-100

 

Podkowa Leśna

Miasto ogród niedaleko Warszawy z przystankiem kolejki WKD powołane do istnienia przez Lilpopa w 1925r. Kamień węgielny wmurowano 9 kwietnia, dzisiaj miejsce to upamiętnia piękna figura MB, którą wykonała Aurelia Jaworska.

Kościół pw. Św. Krzysztofa zaprojektowany został przez Brunona Zborowskiego. Wybudowany w 1933 roku dzięki funduszom między innym Automobilklubu Rzeczypospolitej Polskiej, został później rozbudowany.

Kościół jest przykładem interesującego z architektonicznego punktu widzenia rozwiązania przestrzennego polegającego na otwarciu niewielkiego wnętrza kościoła na obrośnięte pnączami pergole, tworzące „zieloną nawę”. Jest to wyraz koncepcji kościoła – ogrodu w mieście – ogrodzie.

W ogrodzie kościoła znajduje się Pomnik Katyński, zwany Kalwarią Polską, którego autorem jest Jerzy Kalina.

Budynek stacji kolejowej Podkowa Leśna Główna, zbudowany w 1927 roku. Murowana budka z wykuszem i duża, otwarta poczekalnia ozdobione zostały formami nawiązującymi do polskiego nurtu renesansu. Dzisiaj mieści cukiernię.

„Aida”, drewniana willa przy ul. Iwaszkiewicza, zbudowana około 1900 roku przez Lilpopów. Tu w latach dwudziestych spędzali letnie miesiące Anna z Lilpopów i Jarosław Iwaszkiewiczowie, odwiedzani przez przyjaciół, między innymi z kręgu „Skamandra”. W 1939r. przeszła na własność Bolesława Jankowskiego (1882+1944), dyr. Banku Spółek Zarobkowych i architekta, pochodzącego z rodziny Jankowskich w Warszawy, po Józefie Albinie (*1820 Pułtusk), podoficerze W.C. i Mariannie Jankowskich (1820 Maków +1878 W-wa) /rodzina ma swoją kwaterę na Powązkach nr. kw. 177/

Wszystkie zdjęcia wykonałem aparatem cyfrowym #Panasonic TZ-100

 

Rokitno i Błonie

Odpust w Sanktuarium Matki Bożej Prymasowskiej Wspomożycielki przypada na dzień 15 sierpnia. W kościele czczony jest cudowny obraz Matki Bożej. Obecny kościół został zbudowany wg projektu Tomasza Belottiego, konsekrowany w 1797r. przez bp. płockiego Onufrego Szembeka. Podczas I WŚ świątynia została zniszczona, ocalał tylko cudowny obraz, staraniem ks. Sędziakowskiego została odbudowana i konsekrowana w 1931r. przez bp. Stanisława Galla pod tytułem Wniebowzięcia NMB. Podczas II WŚ kościół uległ zniszczeniu. I tym razem został odbudowany i konsekrowany w 1968r. przez Prymasa Stefana Kard. Wyszyńskiego. W 2005r. cudowny obraz Matki Bożej otrzymał korony. Pieczę nad sanktuarium powierzono zgromadzeniu Księży Orionistów.

Kilka kilometrów od Rokitna leży miasteczko Błonie. Wyróżnia się najstarszym zachowanym kościołem na Mazowszu – wczesnogotyckim kościołem parafialnym p.w. Świętej Trójcy (pochodzącym w fundamentach z XIII w., później wielokrotnie przebudowywany) z dzwonnicą z XVIIIw. Ponadto jest tam klasycystyczny ratusz z 1842/3r. remiza strażacka z pocz. XXw. i wiele pięknych kapliczek.

Wszystkie zdjęcia wykonałem aparatem cyfrowym #Panasonic TZ-100

Żelazowa Wola

Od przełomu XVIII i XIX stulecia majątek „Żelazowa Wola i Orły z przyległościami” należał do rodziny Skarbków. Zamieszkiwała tu hrabina Ludwika Skarbkowa wraz z dziećmi – Fryderykiem, Anastazym-Teodorem, Michałem, Anną i Kazimierzem.

zelazowa-wola02

Żelazowa Wola była miejscem, w którym prawdopodobnie poznali się rodzice Chopina: Justyna z Krzyżanowskich, zajmująca się gospodarstwem domowym i przybyły z Francji guwerner Mikołaj Chopin. Po ślubie państwo Chopinowie zamieszkali w lewej oficynie murowanego dworku i tam 1 marca 1810 r. przyszedł na świat Fryderyk Chopin. Już jesienią 1810 r. rodzina Chopinów przeniosła się na stałe do Warszawy.

Historia Żelazowej Woli sięga drugiej połowy XVI w., a za najdawniejszych jej mieszkańców i gospodarzy podaje się braci Mikołaja i Piotra Żelazo. Kolejni znani z dokumentów właściciele tych dóbr pochodzą z rodziny Paprockich. Za ich czasów lub za czasów ich spadkobierców, pod koniec XVIII w. zbudowany został murowany dwór. W maju 1798 r. Skarbkowie zakupili od Piotra Łuszczewskiego dobra Żelazowa Wola z przyległościami. W 1801 r., po ucieczce hrabiego Kacpra Skarbka, spowodowanej najpewniej ogromnymi długami, majątek i wszelkie z nim związane obowiązki przejęła hr. Ludwika Skarbkowa.

Należy pamiętać, że dzisiejszy wygląd dworu nie odpowiada stanowi faktycznemu z XIX w., został przebudowany i zmodernizowany na potrzeby muzeum Chopina.

Wszystkie zdjęcia wykonałem aparatem cyfrowym #Panasonic TZ-100

 

Opuszczone dwory

Wycieczka fotograficzna trasą Ślubowo, Słończewo, Gotardy, Kościesze, Koźniewo, Smolechowo przyniosła kolejną porcję zdjęć. Tym razem były to stare i poza jednym, opuszczone dwory.

Dwór w Ślubowie. Prawdopodobnie jeden drewniany, drugi częściowo murowany, wystawiony przez Aleksandra Sędzimira w połowie XIXw., dzisiaj odrestaurowany w rękach prywatnego właściciela. Mieści się w lesie v/v Kościoła Matki Bożej w Ślubowie.

Dwór w Słończewie koło Szyszek. Dwór został wybudowany w I poł. XX wieku. W roku 1905 właścicielem miejscowego majątku był Konstanty Ostrzeniewski. W latach 30-tych XX wieku posiadłość należała do Lucjana Rosskowskiego. Tuż przed rozpoczęciem II Wojny Światowej dwór należał do rodziny Rosłońców. Po zakończeniu działań wojennych dwór pozostawał w posiadaniu rodziny Dębskich. Po reformie rolnej 1945r. zabrany. W latach 90 tych był gruntownie remontowany, był w posiadaniu prywatnym. W latach późniejszych posesja nr. 25, pozostawała niezagospodarowana i dwór popadł w ruinę.

Dwór w Koźniewie Wielkim. Dzisiaj opuszczony, powoli niszczeje. Wystawiony w 2 poł. XVIIIw. przez Antoniego Zielińskiego, właściciela wielu dóbr na Mazowszu. . W roku 1847 jako właściciele wymienieni są spadkobiercy Zielińskich: rodz. Wołłowicz i Stanisław Pruszkowski, Franciszka Zwierzchowska, Zuzanna Przebendowska, Leon, Konstancja i Julianna Koziebrodzcy, Paweł Klicki, Antoni, Katarzyna Gzowska, Antonina Pruszkowska, Marianna Lesiewska rodzeństwo Stokowscy. (ta informacja dzięki uprzejmości Pana Adama Pszczółkowskiego)

Dwór w Smolechowie koło Klukowa. Dzisiaj po spaleniu w 1990r., ruina. Dwór Stanisława Waśniewskiego w Smolechowie został zbudowany w 1923r. Był on wykonany z czerwonej cegły, z łamanym dachem podbitym łupanym gontem. Wzniesiony na planie prostokąta, parterowy, podpiwniczony, z mieszkalnym poddaszem stanowił wspaniały przykład tzw. „stylu dworkowego”. Ozdobą elewacji frontowej był wgłębiony portyk złożony z dwóch kolumn toskańskich. Ponad nim znajdował się okap i wystawka o barokowym szczycie ujętym w woluty z datą 1923 r. i inicjałami S. W. (Stanisław Waśniewski) nad oknem. Elewacja tylna miała pośrodku półkolisty ryzalit zwieńczony barokowym szczytem. Układ wnętrz był dwutraktowy. Dwór spłonął w 1990r. Do dzisiaj pozostała po nim ruina. Zachowały się wejście frontowe wraz z kolumnami, główne ściany zewnętrzne i wewnętrzne z podziałem na pomieszczenia, wejście do podpiwniczenia, podpiwniczenie w części zasypane. Z całego kompleksu dworskiego pozostały jeszcze stawy, w których niegdyś hodowano ryby; zachowała się w części brama wjazdowa, z głównej alei prowadzącej od bramy do dworku zachowało się kilka kasztanowców. Na zdjęciach dwór w obecnym stanie (2017r.)

Wszystkie zdjęcia wykonałem aparatem cyfrowym #Panasonic LX-7

Nie jest to rejestr wszystkich dworów, które istniały lub istnieją po dzień dzisiejszy. Wymienię więc pozostałe, o których znalazłem wzmianki w opracowaniach dotyczących zabytków pow. pułtuskiego i ciechanowskiego.

Dwór w Gotardach (al. Gortatach) z pocz. XIXw. drewniany. W 1909r. należał do St. Żmijewskiego. Dzisiaj działka nr. 25 w rękach prywatnych. Jest tam mini skansen.

Dwór w Kościeszach z końca XIXw. prawdopodobnie w 1909r. rękach Ostrzyniewskich, Konstantego i Ludwika? Dzisiaj posesja nr. 1 w rękach prywatnych.

Strusinek wydzielony z folwarku Strusin k. Sońska. Wzniesiony na przełomie XIX/XXw. W 20-leciu należał do Franciszka Radwańskiego. W 1926 roku właścicielem folwarku Strusinek liczącego 234 hektary był Stefan Łempicki (ur. 1896 r.), być może syn Konrada. W 1934 roku majątek był w większości rozparcelowany, liczył już tylko 50 mórg, w tym 3 morgi ogrodów. Po II WŚ w części dworu ulokowano przedszkole, w pozostałej zaś mieszkania. Obecnie budynek należący do Gminy jest zamieszkany przez kilka rodzin.

Skaszewo Włościańskie – dwór wystawiony w 2 poł. XIXw. dla zstępnych Wołłowiczów. W 1939r. należał do Waśniewskich. Dzisiaj budynek Szkoły Podstawowej na posesji nr. 25, przy drodze z Szyszek do Żebr Falbogów.

Pianowo Daczki (Pijanowo) – dwór wystawiono w końcu XIXw. W latach 1900-1939 w posiadaniu Szacherskich m. in. Piotra Szacherskiego s. Ludwika, lekarz sądowy z Pułtuska, następnie w latach 30-tych do Zygmunta Szacherskiego, później, do 1945r. Aleksandra Góreckiego.

Kowalewice Włościańskie – dwór murowany z parkiem wystawiony w 1912r. dla Dąbrowskich. W ich posiadaniu do 1939r. W 1930r. właścicielem był Stefan Dąbrowski. Później szkoła. Dzisiaj odrestaurowany w rękach prywatnych.

Garnowo Duże – Dzisiaj to tylko pozostałości dawnego dworu (fragment piwnicy) i parku dworskiego z XIXw. Część tych dóbr w 1909r. należała do p. Borucha. Dwór mógł być wystawiony dla Mikołaja Purzyckiego i m. Tekli Ślaskiej?

Dwór w Strzegocinie – dwór wzniesiono w I poł. XIXw. (1825r.) dla Wołłowiczów, w końcu XIXw. należał do Zielińskich, a po nich do Sędzimirów. W 1920r. właścicielem dóbr był Eryk Kurnatowski. Dzisiaj w rękach prywatnych.

Gołotczyzna – wystawiony w poł. XIXw. Od 1880r. w rękach Aleksandry Bąkowskiej. Dziej mieści się tam oddział Muzeum Szlachty Mazowieckiej.

http://www.polskiezabytki.pl/m/obiekt/3816/Golotczyzna/

Mława

Mława to miasto powiatowe, na północnym Mazowszu, położone na Wysoczyźnie Ciechanowskiej, nad rzeka Mławką.

W najstarszym dokumencie tzw „dokumencie lokacyjnym” dotyczącym miasta Mławy, jest dokument spisany w łacinie w dniu 13 lipca 1429 r., z jego treści dowiadujemy się, że trzej książęta mazowieccy: Siemowit V, Trojden II i Władysław I nadali przywilej na założenie miasta Mława. Wraz z lokacją Mławy znaczenie miasta jako ważnego ośrodka handlowego i politycznego stolicy ziemi zawkrzeńskiej stale wzrastało. Na podstawie źródeł historycznych z XV i początku XVI w. można stwierdzić rozwój Mławy. W dokumencie z 1430 r. pojawiają się pierwsi mieszczanie mławscy: krawiec Paweł oraz szewc Stanisław. Rok 1477 to prawdopodobnie data wzniesienia kościoła parafialnego murowanego p.w. Św. Trójcy. Po włączeniu w 1529 roku Mazowsza do Korony, Mława staje się ważnym ośrodkiem handlowym z Prusami. W drugiej połowie XIX wieku nastąpił intensywny rozwój miasta. W 1877 r. oddano do użytku linię kolejową łączącą Mławę z Warszawą, wybudowano dworzec kolejowy, komorę celną, liczne fabryczki i warsztaty.

Wszystkie zdjęcia wykonałem aparatem cyfrowym #Panasonic TZ-18

Galeria

Pułtusk

Pułtusk – nazywany jest Wenecją Mazowsza, położony jest na wyspie otoczonej odnogami Narwi, połączonej z lądem licznymi mostami.

Pułtusk położony jest w północnej części Mazowsza, na skraju Puszczy Białej nad Narwią. Powstał w IX – X wieku na miejscu dawnego grodu i był trzecim, po Warszawie i Płocku, miastem na Mazowszu, który posiadał murowane fortyfikacje. Rozwój Pułtuska przypadał na XIV – XVI wiek, głównie za sprawą handlu zbożem. W XVII w. miasto podupadło w wyniku wojen szwedzkich, pożarów i powodzi. W 1806 r. pod miastem stoczona była krwawa bitwa, pomiędzy wojskami cesarza Napoleona a Rosjanami. W tych latach stacjonował w Pułtusku przy rynku sam Cesarz Napoleon. Bitwę pod Pułtuskiem upamiętniono na Łuku Triumfalnym w Paryżu.

Zdjęcia wykonałem aparatem cyfrowym #Panasonic LX-7

Galeria

Moje wyprawy

Moje wyprawy na Mazowsze, nad Jezioro Zegrzyńskie, Wyspy Świderskie i Zawadowskie, do Piaseczna, Pułtuska, Otwocka i wielu innych miejsc.

Zdjęcia wykonałem aparatami cyfrowymi firmy #Panasonic m.in. serii TZ18, FZ38, LX-7, GX1, FT11, FP150 oraz Canon G15;

 

Galeria

Mazowiecki Park Krajobrazowy

Mazowiecki Park Krajobrazowy to chroniony obszar leśny położony w paśmie od Anina po Otwock.
Zdjęcia wykonałem aparatem cyfrowym #Panasonic TZ-20
Galeria

Świdermajer

Świdermajer czyli drewniana architektura letniskowa

Drewniaki z duszą

„Te wille, jak wójt podaje, są w stylu świdermajer” – pisał K. I. Gałczyński. Mistrz absurdu we właściwy sobie sposób dał do zrozumienia, że Polacy nie gęsi i swojego biedermeiera mają. Ale kto by pomyślał, że subtelny żart poety stanie się symbolem Otwocka?

Świdermajerów, czyli domów i willi w stylu nadświdrzańskim, jest tutaj kilkaset. W szczytowym okresie było ich nawet kilka razy więcej. Spłonęły albo je rozebrano. Jedne nie miały szans na ratunek, inne obróciły się w niezbyt romantyczne ruiny. Na szczęście niektóre z nich w swoje ręce wzięli pasjonaci, którzy przeprowadzili remont własnym sumptem. Teraz, odnowione, w pięknych barwach, przypominają o dawnym blasku letniska.

Wille nawiązują do alpejskich pensjonatów oraz rosyjskich dacz. W większości są drewniane, bogato zdobione, zaś ażurowe elementy nadają im melancholijnego powabu i lekkości. Nad Świdrem zaczął je stawiać Michał Elwiro Andriolli, znany ilustrator arcydzieł polskiej literatury.

XIX-wieczny artysta miał przy tym łeb do interesów. W 1880 roku wybudował na ziemi otwockiej pierwsze drewniaki nawiązujące do szwajcarskiej architektury uzdrowiskowej. Wszystko z myślą o wynajmie dla letników. Pomysł chwycił. Co więcej, zaczął żyć własnym życiem. A żartobliwą nazwę dla nadświdrzańskiego stylu wymyślił wspomniany wcześniej Gałczyński.

Zdjęcia wykonałem aparatem cyfrowym #Panasonic TZ-20